Diagnoza ADHD u dzieci bywa trudna, ponieważ wiele zdrowych dzieci czasami prezentuje zachowania przypominające ADHD. Proces diagnostyczny opiera się na międzynarodowych standardach i wytycznych, takich jak najnowsze kryteria DSM-V.
Diagnoza składa się z trzech spotkań. Oto kroki, które zazwyczaj obejmuje proces diagnozowania ADHD:
1. Zbieranie Wywiadu z Rodzicami
•Historia rozwoju dziecka – Psycholog przeprowadza szczegółowy wywiad, aby zrozumieć historię zdrowia, rozwoju i zachowania dziecka. Pyta o przebieg ciąży, rozwój motoryczny, mowę i umiejętności społeczne.
•Obserwacje w domu – Rodzice proszeni są o opisanie zachowań dziecka w różnych sytuacjach, takich jak zabawa, nauka, czas z rówieśnikami i codzienne obowiązki. Ocena ta pozwala na zobaczenie, jak objawy ADHD wpływają na życie dziecka.
2. Ocena Zachowania w Różnych Środowiskach (szkoła i dom)
•Informacje od nauczycieli – Zachowanie dziecka w szkole dostarcza istotnych danych, gdyż ADHD często ujawnia się w sytuacjach wymagających uwagi i organizacji. Nauczyciele mogą dostarczyć informacji o trudnościach dziecka z koncentracją, impulsywnością, współpracą z rówieśnikami i radzeniem sobie z zadaniami.
3. Wypełnianie Kwestionariusza i Skal Oceny
•Skale oceny ADHD – Zarówno rodzice, jak i nauczyciele zostaną poproszeni o wypełnienie standaryzowanego kwestionariusza Skali Conners3. Kwestionariusz ten pomaga ocenić stopień nasilenia objawów oraz porównać je z zachowaniami typowymi dla dzieci w tym samym wieku. Są trzy wersje kwestionariusza:
-Wersja dla Rodziców
-Wersja dla Nauczyciela
-Wersja do samopisu (od 8 r.ż.)
•Ocena innych obszarów funkcjonowania – Specjalista może też przeprowadzić testy i kwestionariusze oceniające funkcjonowanie poznawcze, emocjonalne i społeczne, aby lepiej zrozumieć całościowy profil dziecka.
4. Ocena Objawów ADHD
•Trzy główne grupy objawów – Diagnoza ADHD obejmuje ocenę obecności i nasilenia trzech głównych grup objawów: deficytu uwagi, impulsywności oraz nadmiernej aktywności.
•Kryteria diagnostyczne – Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5 (Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne) lub ICD-10 (Światowa Organizacja Zdrowia). Aby postawić diagnozę ADHD, dziecko musi wykazywać co najmniej sześć objawów z grupy deficytu uwagi lub z grupy nadmiernej aktywności i impulsywności.
5. Wykluczenie Innych Przyczyn Objawów
•Problemy zdrowotne – Objawy ADHD mogą być mylone z innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak zaburzenia snu, problemy ze słuchem czy wzrokiem, czy niedoczynność tarczycy. Dlatego ważne jest wykluczenie tych możliwych przyczyn.
•Trudności emocjonalne – Zaburzenia lękowe, depresja, czy zaburzenia przetwarzania sensorycznego mogą powodować podobne objawy, dlatego specjalista ocenia także stan emocjonalny dziecka.
•Problemy środowiskowe – Przewlekły stres rodzinny, problemy w relacjach rówieśniczych czy trudna sytuacja w domu mogą wpływać na zachowanie dziecka. Specjalista uwzględnia także te czynniki, które mogą wpływać na rozwój dziecka.
6. Konsultacja z Rodziną i podsumowanie diagnozy
•Omówienie wyników diagnozy – Po zebraniu wszystkich informacji, specjalista przekazuje wyniki rodzicom lub opiekunom, omawiając diagnozę i dalsze kroki.
•Plan wsparcia i terapii – Na podstawie diagnozy specjalista może zaproponować indywidualny plan wsparcia, który obejmuje strategie zarządzania objawami w domu i szkole, techniki wspierające koncentrację, impulsowość oraz propozycje terapeutyczne.
7. Dalsze Wsparcie i Monitorowanie
•Psychoedukacja rodziców i nauczycieli – Rodzice i nauczyciele otrzymują wskazówki dotyczące wspierania dziecka z ADHD, co jest kluczowe dla jego dalszego rozwoju.
Podsumowanie
Wczesna i trafna diagnoza umożliwia dostosowanie odpowiedniego wsparcia, co może znacząco poprawić codzienne funkcjonowanie i rozwój dziecka, a także ułatwić mu radzenie sobie z wyzwaniami wynikającymi z ADHD.
Porozmawiajmy
